ΟΔΗΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΤΡΟΦΩΝ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ
Από τον 4ο-5ο μήνα ζωής
Μια νέα εμπειρία για το βρέφος και την οικογένεια
Η εισαγωγή των στερεών τροφών αποτελεί ένα σημαντικό αναπτυξιακό στάδιο. Το βρέφος αρχίζει να δείχνει ενδιαφέρον για το φαγητό των ενηλίκων: παρακολουθεί όταν τρώμε, απλώνει τα χέρια του για να πιάσει τροφές και φαίνεται πρόθυμο να συμμετέχει στα γεύματα της οικογένειας.
Δεν χρειάζονται ειδικά σκεύη ή πολύπλοκος εξοπλισμός. Τα καθημερινά σκεύη της οικογένειας αρκούν στις περισσότερες περιπτώσεις.
Πριν ξεκινήσουμε
Θα χρειαστούμε:
✓ Καρεκλάκι φαγητού με καλή στήριξη του κορμού.
✓ Μπλέντερ ή πολτοποιητή.
✓ Βρεφικό κουτάλι με μεγάλη λαβή (προαιρετικά).
✓ Υπομονή και ήρεμο περιβάλλον.
Επιλέγουμε μια στιγμή που το βρέφος πεινάει, χωρίς όμως να είναι πολύ πεινασμένο ώστε να εκνευριστεί.
Για τα θηλάζοντα βρέφη
Δεν προσπαθούμε να αντικαταστήσουμε γρήγορα τον θηλασμό. Η μετάβαση γίνεται σταδιακά και με σεβασμό στις ανάγκες του παιδιού. Τα βρέφη που θηλάζουν έχουν ήδη έρθει σε επαφή με γεύσεις και αρώματα μέσω του μητρικού γάλακτος, γεγονός που συχνά διευκολύνει την αποδοχή νέων τροφών.
Βασικές αρχές
Δημιουργούμε θετική εμπειρία
✓ Δεν πιέζουμε το παιδί να φάει.
✓ Δεν χρησιμοποιούμε οθόνες, κινητά ή βίντεο κατά τη διάρκεια του γεύματος.
✓ Δίνουμε χρόνο να εξερευνήσει την τροφή.
✓ Σεβόμαστε τα σημάδια κορεσμού.
Σταματάμε όταν το παιδί:
- Κλείνει το στόμα.
- Στρέφει το κεφάλι.
- Σπρώχνει το κουτάλι.
- Φτύνει επανειλημμένα την τροφή.
- Χάνει το ενδιαφέρον του για το γεύμα.
Εισαγωγή φρούτων
Αλέθουμε καλά το φρούτο και προσθέτουμε λίγο νερό ώστε να δημιουργηθεί ένας λεπτόρρευστος πολτός. Προτιμάμε φρούτα εποχής.
Παρότι οι σύγχρονες οδηγίες επιτρέπουν την εισαγωγή νέων τροφίμων συχνότερα, στην αρχή μπορεί να βοηθήσει η εισαγωγή ενός νέου τροφίμου κάθε 5 ημέρες.
Παράδειγμα
Ημέρες 1-5: ροδάκινο
Ημέρες 6-10: ροδάκινο +πεπόνι
Ημέρες 11-15: ροδάκινο +πεπόνι+καρπούζι
Συνεχίζουμς σταδιακά με νέα φρούτα.
Σημαντικό
Τα φρούτα δεν τα βράζουμε.
Εισαγωγή λαχανικών
Τα λαχανικά βράζονται μέχρι να μαλακώσουν και πολτοποιούνται μαζί με το νερό βρασμού.
Μπορούμε να ξεκινήσουμε με:
- Πατάτα
- Καρότο
- Γλυκοπατάτα
- Κρεμμύδι
Προσθέτουμε ένα νέο λαχανικό κάθε 5 ημέρες.
Δεν συνιστώνται πριν τον 1ο χρόνο
- Σπανάκι
- Παντζάρια
- Σέσκουλα
Φρουτόκρεμα και χορτόσουπα
Αφού το βρέφος αποδεχθεί ένα γεύμα φρούτων, μπορούμε να ξεκινήσουμε ένα γεύμα λαχανικών.
Συνήθως:
🍎 Φρούτα το πρωί ή το απόγευμα
🥕 Λαχανικά το μεσημέρι
Όταν η ποσότητα της σούπας φτάσει περίπου τα 100 ml:
✓ Προσθέτουμε 1 κουταλάκι του γλυκού ελαιόλαδο μετά το μαγείρεμα.
✓ Μπορούμε να προσθέσουμε λίγο λεμόνι, εφόσον το ανέχεται το παιδί και δεν υπάρχει ιστορικό γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.
Πότε προσθέτουμε πρωτεΐνη;
Μετά την καλή αποδοχή φρούτων και λαχανικών μπορούμε να εισάγουμε πρωτεΐνη φυτική ή ζωϊκή.
Η πρωτεΐνη πρέπει να αποτελεί περίπου το ¼ έως το ⅓ του γεύματος.
Κατόπιν προσθέτουμε δημητριακά
Πρώτα
- Ρύζι
- Καλαμπόκι
Στη συνέχεια
- Κινόα
- Φαγόπυρος
- Κεχρί
- Τσία
Μετά τον 8ο μήνα
- Σιτάρι
- Σίκαλη
- Κριθάρι
- Βρώμη
Από τον 8ο μήνα μπορούμε να προσφέρουμε:
- Μακαρόνια
- Ψωμί (κατά προτίμηση με προζύμι)
Όσπρια, ξηροί καρποί και αυγό
Όσπρια
- Μουλιάζουμε όλο το βράδυ.
- Απορρίπτουμε το νερό μουλιάσματος.
- Βράζουμε πολύ καλά.
Καλή αρχή μπορούν να αποτελέσουν τα αποφλοιωμένα ρεβίθια ή οι κόκκινες φακές.
Ξηροί καρποί
Προσφέρονται μόνο σε ασφαλή μορφή:
✓ Αλεσμένοι
✓ Ως καρποβούτυρα
Αυγό
- Καλά βρασμένο.
- Ξεκινάμε με μικρή ποσότητα. από κρόκο.
- Αυξάνουμε σταδιακά.
Νερό και ποτήρι
Προσφέρουμε νερό από την έναρξη των στερεών τροφών.
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε:
- Κουταλάκι
- Ανοιχτό ποτήρι
- Εκπαιδευτικό ποτήρι
Γύρω στον 7ο μήνα μπορούμε να δοκιμάσουμε ποτήρι με καλαμάκι.
Δεν πιέζουμε το παιδί αν δεν ενδιαφέρεται.
Αυτοσίτιση και BLW
Από περίπου 6 μηνών μπορούμε να προσφέρουμε:
- Μαλακά κομμάτια ώριμων φρούτων
- Καλά βρασμένα λαχανικά
Τα κομμάτια πρέπει να είναι:
✓ Μαλακά
✓ Σε σχήμα «μπαστουνιού» (stick)
✓ Κατάλληλου μεγέθους ώστε να τα πιάνει εύκολα
Πάντα με επίβλεψη ενηλίκου.
Ο στόχος στην αρχή δεν είναι η ποσότητα που θα φάει, αλλά η αισθητηριακή εξερεύνηση της τροφής.
Αποθήκευση τροφών
Φρούτα
Προτιμούμε να καταναλώνονται αμέσως μετά την παρασκευή τους.
Βρασμένα λαχανικά
Μπορούν να διατηρηθούν στο ψυγείο για 2-3 ημέρες.
Όσπρια
Μπορούν να καταψυχθούν μετά το μαγείρεμα.
Μετά τον 10ο μήνα
Η πολτοποίηση πρέπει να σταματά.
Προτιμούμε:
✓ Λιώσιμο με πιρούνι
✓ Μαλακά κομμάτια τροφών
✓ Συμμετοχή στο οικογενειακό τραπέζι
Δεν βιαζόμαστε να καθαρίσουμε τα χέρια ή το πρόσωπο του παιδιού. Η επαφή με την τροφή αποτελεί σημαντικό μέρος της μάθησης.
Τι αποφεύγουμε:
✗ Βρεφικές κρέμες σε σκόνη ως καθημερινή επιλογή
✗ Βρεφικά μπισκότα
✗ Συχνή χρήση έτοιμων βρεφικών γευμάτων σε βαζάκια
✗ Οθόνες κατά τη διάρκεια του γεύματος
Τα έτοιμα προϊόντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν περιστασιακά, για παράδειγμα σε ταξίδια ή έκτακτες περιστάσεις.
Ένα τελευταίο μήνυμα προς τους γονείς
Το σημαντικότερο δεν είναι η ποσότητα που θα φάει το παιδί, αλλά η δημιουργία μιας υγιούς σχέσης με το φαγητό.
Καθόμαστε μαζί στο τραπέζι, τρώμε το δικό μας γεύμα και δίνουμε το παράδειγμα. Τα παιδιά μαθαίνουν κυρίως μέσα από τη μίμηση. Μπορεί να δείξουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το φαγητό των γονιών παρά για το δικό τους πιάτο, ακόμη κι αν πρόκειται για ακριβώς την ίδια τροφή.
Με υπομονή, συνέπεια και χωρίς πίεση, το παιδί θα αναπτύξει σταδιακά τις δικές του διατροφικές προτιμήσεις και δεξιότητες, θέτοντας τις βάσεις για μια υγιή σχέση με το φαγητό σε όλη του τη ζωή.