Πώς σιτίζουμε το βρέφος μετά τον 4ο μήνα | Blog Παιδιατρικής

Διαλέγουμε μια κατάλληλη στιγμή κατά την οποία το βρέφος πεινάει, αλλά όχι υπερβολικά, γιατί μπορεί να εκνευριστεί όταν η πείνα του δεν ικανοποιηθεί με τον συνηθισμένο τρόπο.
Δοκιμάζουμε πρώτα εμείς τις τροφές που προσφέρουμε, ώστε να μας ικανοποιούν γευστικά. Προτιμάμε βιολογικά, ώριμα φρούτα και λαχανικά με καλή γεύση. Δεν ξεχνάμε ότι οι γευστικές τροφές συνήθως περιέχουν περισσότερα θρεπτικά συστατικά. Το βρέφος κάθεται στο καρεκλάκι φαγητού και προσπαθούμε να είναι αναπαυτικά τοποθετημένο, χρησιμοποιώντας ίσως μαξιλάρια για καλύτερη στήριξη του κορμού.
Αποφεύγουμε οθόνες, κινητά και βίντεο. Δεν προσπαθούμε να αποσπάσουμε την προσοχή του με δραστηριότητες άσχετες με το φαγητό.
Εισάγουμε σταδιακά λαχανικά ή φρούτα εποχής, συνήθως ανά 5 ημέρες. Σύμφωνα με νεότερες οδηγίες, μπορεί να δίνεται και 1 νέο τρόφιμο καθημερινά. Αν ξεκινήσουμε με φρούτα, π.χ. μήλο, αυξάνουμε σταδιακά την ποσότητα μέχρι να καταναλώνει περίπου 1 μήλο μέσα σε 5 ημέρες. Την 6η ημέρα προσθέτουμε ένα δεύτερο φρούτο, π.χ. αχλάδι, αυξάνοντας σταδιακά την ποσότητά του, ενώ το μήλο συνεχίζει να καταναλώνεται καθημερινά. Έτσι, μέσα σε περίπου 2 εβδομάδες το βρέφος θα καταναλώνει δύο φρούτα, π.χ. μήλο και αχλάδι. Με τον ίδιο τρόπο συνεχίζουμε με τρίτο και τέταρτο φρούτο. Δεν επιμένουμε να καταναλώσει συγκεκριμένη ποσότητα. Σταματάμε όταν το παιδί δείχνει ότι έχει χορτάσει ή δεν ενδιαφέρεται άλλο: κλείνει το στόμα, φτύνει το φαγητό ή στρέφει το κεφάλι του.
Σε αντίθεση με τα λαχανικά, τα περισσότερα φρούτα δεν τα βράζουμε (π.χ. το αβοκάντο). Όπως εισάγουμε τα φρούτα, έτσι εισάγουμε και τα λαχανικά, προσθέτοντας ένα νέο τρόφιμο κάθε 5-6 ημέρες. Επιλέγουμε ένα λαχανικό και το προσφέρουμε σταδιακά. Μια ασφαλής αρχική επιλογή είναι τα αμυλούχα λαχανικά, π.χ. πατάτα → καρότο → γλυκοπατάτα → κρεμμύδι.
Δεν δίνουμε σπανάκι, παντζάρια και σέσκουλα πριν από τον 1ο χρόνο ζωής.
Αφού αντικατασταθεί ένα γεύμα γάλακτος με φρουτόκρεμα (κατά προτίμηση το πρωί, αν και μπορεί να δοθεί και το απόγευμα), ξεκινάμε τη χορτόσουπα, κατά προτίμηση το μεσημέρι.
Βράζουμε τα λαχανικά μέχρι να μαλακώσουν και τα πολτοποιούμε χρησιμοποιώντας και το νερό στο οποίο έβρασαν. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και χύτρα.
Μπορούμε να εισάγουμε φρούτα και λαχανικά με όποια σειρά επιθυμούμε, καθώς δεν υπάρχουν αυστηροί κανόνες.
Όταν το βρέφος καταναλώνει περίπου 100 ml τροφής (μισό μπολ), προσθέτουμε 1 κουταλάκι του γλυκού έλαιο, κατά προτίμηση ελαιόλαδο, χωρίς να το βράσουμε. Μπορούμε επίσης να προσθέσουμε λεμόνι, αν του αρέσει και εφόσον δεν υπάρχει ιστορικό γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Δεν προσθέτουμε αλάτι και αποφεύγουμε να δίνουμε στο παιδί φαγητό που προορίζεται για τους ενήλικες, ώστε να συνηθίσει τις ήπιες γεύσεις.
Δεν πιέζουμε το βρέφος να φάει. Αν αρνείται να δοκιμάσει ή δεν του αρέσει μια τροφή, σταματάμε και μπορούμε να την προσφέρουμε ξανά την επόμενη ημέρα. Αν συνεχίσει να την απορρίπτει, δοκιμάζουμε κάποιο άλλο τρόφιμο. Συχνά χρειάζονται 10-12 επαναλαμβανόμενες προσφορές μέχρι να αποδεχτεί μια νέα γεύση.
Είναι πιθανό το παιδί να αντιδρά στον νέο τρόπο σίτισης, καθώς πολλά βρέφη χρειάζονται χρόνο για να συνηθίσουν το κουτάλι.
Από την ηλικία των 6 μηνών περίπου, μπορούμε να προσφέρουμε μαλακά κομμάτια ώριμου φρούτου ή βρασμένου λαχανικού, π.χ. καρότο, ώστε να τα επεξεργάζεται και να τα βάζει μόνο του στο στόμα. Τα κομμάτια κόβονται σε λεπτά sticks και προσφέρουμε μόνο ένα κάθε φορά, χωρίς ποτέ να αφήνουμε το παιδί χωρίς επίβλεψη. Πιθανότατα θα καταναλώσει μικρή ποσότητα με αυτόν τον τρόπο, όμως πρόκειται για πολύ σημαντικό αισθητηριακό ερέθισμα (BLW).
Μπορούμε να προσφέρουμε νερό με κουταλάκι, απλό ποτήρι ή εκπαιδευτικό ποτήρι με ρύγχος.
Όσο αυξάνεται η πρόσληψη στερεών τροφών, προσφέρουμε συχνότερα νερό. Το τοποθετούμε σε σημείο όπου μπορεί να το βλέπει, ώστε να μας δείχνει με το βλέμμα του όταν διψάει.
Τα πολτοποιημένα φρούτα και λαχανικά δεν διατηρούνται εύκολα για αργότερα, καθώς οξειδώνονται. Αντίθετα, τα βρασμένα λαχανικά μπορούν να διατηρηθούν ως σούπα στο ψυγείο για 2-3 ημέρες.
Προσθέτουμε πρωτεΐνη, η οποία μπορεί να είναι φυτική (π.χ. φασολάκια, αρακάς) ή ζωική. Χονδρικά, η πρωτεΐνη αντιστοιχεί περίπου στο 1/3 έως 1/4 της συνολικής ποσότητας του γεύματος.
Μετά τα λαχανικά εισάγουμε δημητριακά. Ξεκινάμε από όσα δεν περιέχουν γλουτένη (ρύζι, καλαμπόκι) και στη συνέχεια μπορούμε να προσθέσουμε ψευδοδημητριακά (φαγόπυρο, κινόα, τσία, κεχρί). Τα δημητριακά με γλουτένη (σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βρόμη) εισάγονται γύρω στον 7ο-8ο μήνα. Έτσι, περίπου στον 8ο μήνα μπορούμε να δώσουμε μακαρόνια και ψωμί, κατά προτίμηση με προζύμι και όχι τυποποιημένο.
Την εισαγωγή της πρωτεΐνης ακολουθούν:
a) Όσπρια: τα μουλιάζουμε όλο το βράδυ, απορρίπτουμε το νερό και τα βράζουμε καλά. Ξεκινάμε με πολύ μικρή ποσότητα (λιγότερη από μισό κουταλάκι) και δίνουμε καθημερινά. Μπορούν να αποθηκευτούν βρασμένα στην κατάψυξη.
b) Ξηροί καρποί: δίνονται πάντα αλεσμένοι ή σε μορφή καρποβούτυρου.
c) Αυγό: το βράζουμε καλά μέχρι να στερεοποιηθεί πλήρως. Ξεκινάμε από τον κρόκο και στη συνέχεια εισάγουμε το ασπράδι.
Δεν προτιμούμε τα βρεφικά γιαούρτια του εμπορίου. Τα νωπά γαλακτοκομικά, όπως παραδοσιακό γιαούρτι και ανάλατα τυριά (ανθότυρο, cottage, δομοκού), εισάγονται γύρω στον 11ο μήνα.
Αποφεύγουμε τα επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως βρεφικές τροφές σε βαζάκια (εκτός από περιπτώσεις ανάγκης, π.χ. σε ταξίδι), βρεφικές κρέμες σε σκόνη και βρεφικά μπισκότα. Μπορούμε εύκολα να παρασκευάσουμε σπιτικά μπισκότα, π.χ. με βρόμη, αυγό και μπανάνα.
Η πλήρης πολτοποίηση των τροφών καλό είναι να περιορίζεται γύρω στον 10ο μήνα. Τότε μπορούμε να λιώνουμε τις τροφές με πιρούνι ή να τις προσφέρουμε σε μικρά κομμάτια. Είναι φυσιολογικό να λερώνεται το παιδί και ο χώρος γύρω του. Αν απολαμβάνει τη διαδικασία και δεν αντιδρά αρνητικά, δεν βιαζόμαστε να το καθαρίσουμε. Του επιτρέπουμε να αγγίζει, να μυρίζει και να εξερευνά τις τροφές, ενισχύοντας έτσι και τη λεπτή κινητικότητά του.
Μετά τον 6ο μήνα μπορούμε να προσφέρουμε την τροφή με βρεφικό κουτάλι με μεγάλη λαβή, το οποίο γεμίζουμε με μικρή ποσότητα και αφήνουμε το παιδί να προσπαθήσει να φάει μόνο του.
Από τον 7ο μήνα μπορούμε να ενθαρρύνουμε το βρέφος να πίνει με καλαμάκι. Πίνουμε και εμείς μπροστά του και του προσφέρουμε εκπαιδευτικό ποτήρι με καλαμάκι. Δεν πιέζουμε και δεν δείχνουμε απογοήτευση αν αρνείται.
Προσπαθούμε να υπάρχει ποικιλία και χρώμα στο πιάτο. Για καλύτερη απορρόφηση σιδήρου συνδυάζουμε:
a) Κρέας με λαχανικά, αποφεύγοντας συχνά συνοδευτικά όπως ρύζι ή μακαρόνια.
b) Όσπρια με πορτοκαλί λαχανικά ή πηγές βιταμίνης C, π.χ. φακές με λεμόνι ή πορτοκάλι.
Δεν ανησυχούμε υπερβολικά για την ποσότητα φαγητού που καταναλώνει το παιδί. Εμπιστευόμαστε την ικανότητά του να ρυθμίζει μόνο του την πείνα και τον κορεσμό του. Πολλά βρέφη αυξάνουν σημαντικά την ποσότητα τροφής προς το τέλος του πρώτου έτους ζωής.
Πολύ σημαντικό: δεν αγχωνόμαστε για το αν το παιδί θα φάει αρκετά. Καθόμαστε όλοι μαζί στο τραπέζι και τρώμε το δικό μας φαγητό, ώστε το παιδί να μας μιμείται. Μέσα από τη διαδικασία του οικογενειακού γεύματος διαμορφώνονται τόσο η διατροφική συμπεριφορά όσο και οι υγιεινές γευστικές προτιμήσεις.